सर्लाही क्षेत्र नम्बर ४ कांग्रेसको बलियो आधार
सर्लाही क्षेत्र नम्बर ४ लाई २०४८ सालको संसदीय निर्वाचनदेखि नै नेपाली कांग्रेसको बलियो आधार क्षेत्रका रूपमा लिइँदै आएको छ । २०४८ सालको आम निर्वाचनमा कांग्रेसका तर्फबाट नेता महन्थ ठाकुर निर्वाचित भएका थिए । त्यसपछिको मध्यावधि निर्वाचनमा पनि ठाकुरले नै विजय हासिल गर्दै कांग्रेसको पकड कायम राख्न सफल भएका थिए ।

तर २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा यो क्षेत्रको राजनीतिक समीकरणमा महत्वपूर्ण परिवर्तन आयो । महन्थ ठाकुर कांग्रेस परित्याग गरी मधेशवादी राजनीतिक धारमा लाग्दै तराई–मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी स्थापना गरेर निर्वाचनमा होमिएका थिए । कांग्रेसका तर्फबाट अमरेश कुमार सिंह उम्मेदवार बनेका थिए । त्यही निर्वाचनमा मधेशी जनअधिकार फोरमका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका शिवपुजन रायले ठाकुर र सिंह दुवैलाई पराजित गर्दै कांग्रेसको लामो समयदेखिको जितमा ब्रेक लगाएका थिए।

पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा गुमेको सिट कांग्रेसले २०७० सालको दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा पुनः फिर्ता ल्यायो । उक्त निर्वाचनमा कांग्रेसका उम्मेदवार अमरेश कुमार सिंहले महन्थ ठाकुर र शिवपुजन रायलाई पराजित गर्दै विजय हासिल गरेका थिए । यस जितसँगै सर्लाही–४ पुनः कांग्रेसको खातामा फर्किएको थियो ।

अर्कोतर्फ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)बाट उम्मेदवारी बनेका डा. अमरेश कुमार सिंह भने यसपटक मधेशका छोरा बालेनको नेतृत्वमा सरकार बनाउने कुरा भएकाले आफ्नो जीत सुनिश्चित रहेको बताउँछन् । सिंहले २०७० (संविधानसभा) २०७४ र २०७९ मा लगातार तीनपटक चुनाव जितिसकेका छन् । २०७० र २०७४ मा कांग्रेसबाटै चुनाव जितेको भएपनि २०७९ मा कांग्रेसको बागी उम्मेदवारको रूपमा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएर उनले चुनाव जितेका थिए । आफू लगातार त्यस क्षेत्रको जनप्रतिनिधि हुनुका साथै जनताको सुख–दुःखमा सधैं साथमा रहेकाले बाहिरबाट आएका उम्मेदवारलाई क्षेत्रका जनताले नपत्याउने उनले बताए ।

अमरेश कुमार सिंह यहाँ तीनपटक चुनाव जितेको जनप्रतिनिधि हो । मैले यस क्षेत्रका जनतालाई सुखदेखि दुःखसम्म साथ दिँदै आएको बताए । २०७९ मा त मैले कांग्रेसकै उम्मेदवारलाई हराएको हो । त्यतिबेला काम नगरेको संगठनले अहिले पनि काम गर्दैन ।
२०७९ मा सिंहले २० हजार १७ मत ल्याएर चुनाव जित्दा कांग्रेसका नागेन्द्रकुमार यादवले १८ हजार २५३, शिवपूजन यादवकी छोरी मधुमालाकुमारी यादवले १४ हजार ६२२ मत ल्याएका थिए । २०७९ मा स्वतन्त्र उठेर जितेको अवस्थामा यसपटक त रास्वपा पार्टी र त्यसको संगठन सबै आफ्नो पक्षमा रहेकाले चुनाव जित्नेमा ढुक्क रहेको सिंहले बताए ।

यसपटक जेनजी आन्दोलनको बलमा सत्ताको सत्तापलट नै भएको हो । रास्वपा जेनजी आन्दोलनको एउटा स्टेक होल्डर पनि हो । े यसपटक बालेनको नेतृत्वमा सरकार बनाएर परिवर्तन गर्ने जनताको चाहना भएकाले गगन थापा सङ्ग मेरो जीत सुनिश्चित रहेको उनले बताए । प्रधानमन्त्रीको सम्भावित उम्मेदवार, पुरानो गढ, बलियो प्रतिद्वन्द्वी र बहुकोणीय प्रतिस्पर्धा यी सबै कारणले सर्लाही ४ को चुनाव यस पटक केवल स्थानीय होइन, राष्ट्रिय राजनीतिको रूपमा हेरिन थालेको छ ।

अहिले मतदाता संख्या कति
सर्लाही क्षेत्र नम्बर ४ अन्तर्गत बरहथवा, गोडैता र बलरा नगरपालिका तथा बसबरिया, विष्णु, धनकौल र रामनगर गाउँपालिका पर्दछन् । जिल्ला निर्वाचन कार्यालय सर्लाहीको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार २०७९ को तुलनामा यसपटक मतदाताको संख्या ७.५७ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । अर्थात्, ८ हजार ५ सय १८ नयाँ मतदाता थपिएसँगै अब सर्लाही ४ मा कुल मतदाता संख्या १ लाख २१ हजार १२ पुगेको छ । यस क्षेत्रमा कुल ५१ वडा रहेका छन् । निर्वाचन आयोगका अनुसार यस क्षेत्रमा कुल मतदाता संख्या १ लाख २१ हजार १२ रहेको छ । मतदानका लागि ८१ मतदान स्थल र १ सय ५४ मतदान केन्द्र तोकिएका छन् ।

यहाँ रहेका ८१ वटै मतदान स्थल सुरक्षाको दृष्टिले ‘अति संवेदनशील’ सूचीमा परेका छन् । सीमावर्ती क्षेत्र, विगतका चुनावी अनुभव र बहुकोणीय प्रतिस्पर्धाका कारण सुरक्षालाई प्रमुख चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ ।
सर्लाही–४ को निर्वाचन यस पटक केवल स्थानीय प्रतिस्पर्धामा सीमित छैन । कांग्रेसको परम्परागत विरासत जोगाउने प्रयास, पार्टी नेतृत्वको प्रतिष्ठा, बागी राजनीतिबाट उदाएका अमरेश सिंहको निरन्तर प्रभाव र नयाँ राजनीतिक शक्तिको उपस्थिति—यी सबै पक्षले यो निर्वाचनलाई विशेष बनाएका छन् ।

अब सर्लाही–४ का मतदाताले कसलाई रोज्छन् भन्ने कुराले न केवल यस क्षेत्रको प्रतिनिधित्व तय गर्नेछ, फेरि मधेशको राजनीतिक दिशा र राष्ट्रिय राजनीतिमा समेत प्रभाव पार्नेछ ।