अर्को तर्फ हेर्ने हो भने लुटपाटका घटनाहरु बढ्दै जानुमा मुख्य कारण भनेको अशिक्षा अर्थात अज्ञानता नै हो । नेपालीहरुमा ज्ञानको कमि हुनु,नेपालको शिक्षा र त्यसको प्रभाव दुइ ध्रुबमा बिकेन्द्रीत हुनु ले गर्दा पनि समाजले बिभिन्न खालका घटनाहरुको सामना गर्नु परेको अवस्था छ । बच्चाहरुलाइ स्कुल तह बाट नै चोरी,डकैती,लुटपाट,हत्या,हिसां जस्ता बिषयहरुको बारेमा सहि ढगंबाट शिक्षा दिन सकिएको खण्डमा मात्रै केहि हद सम्म भए पनि यस्ता क्रियाकलपहरु कम हुदै जान सक्ने छन । बिज्ञहरु भन्छन् समाजमा लुटपाट या भनौ अपराधिक गतिबिधिहरु बढ्नुको पछाडी मुख्य गरि शिक्षा या जनचेतनाको कमि नै हो । समाजमा रहेका अधिकाशं ल्न्इरक्ष्ल्न्इ हरु बच्चा र शिक्षाको क्षेत्रमा काम गर्ने वहानामा करडौ रुपैयाँ खर्च गर्दै आइरहेको तर त्यसको प्रभाव भने शुन्यको अवस्थामै रहिरहेको जानकारहरु बताउँछन ।

अझ बढी जोखिम त हाम्रा चाडपर्बको समयमा हुने गरेका छन । हामीहरुको माझमा जव चाडपर्बहरु आउछन तव यस्ता लुटपाटका घटनाहरु क्रमश बढदै गएको सुनिन्छ । प्रहरीको तथ्याकंलाइ हेर्ने हो भने पनि समाजमा लुटपाटका घटनाहरुमा महिनै पिच्छे बढदै गएको देखिन्छ । हाम्रो मुखैमा अव दशै तिहार अनि छठ पर्बहरु आइरहेका छन् । अव हामीले अलिकति भएपनि ध्यान दिने समय भनेको यहि बेला हो । यिनै चाडपर्बको मौका छोपेर अपराधिहरु तपाइ हाम्रो घर आगनमा आउन सक्द्छन । दशै तिहार अनि छठ पर्बको बेलामा हामीहरु कतिपय घर,कोठा, अफिस छाडेर अन्यत्रै पर्ब मनाउन या घुम्न जाने गर्दछौ । अनि पर्ब मनाएर सकेपछि घर,अफिस या भनौ कोठामा फर्केर आउदा घर नै रित्तो हुने गरि लुटपाट भएको दृश्य देखिन्छ ।

समाजको यस्तो कहाली लाग्दो अवस्थालाइ अव तपाइ हामीले टुलुटुलु हेरेर बस्ने की केही गर्ने । अब ढिला नगरी समय मै सहि निर्णय गर्ने अवस्था आएको छ ।सरोकारवाला निकायहरु पनि अब यस बिषयमा गम्भिर हुन जरुरी छ । आजको २१ ‌औ शताब्दीको लक्ष्यलाइ अव तपाइ हामीले मात्रै पुरा गराउन सक्छौ । अव समाजका युवा बर्गले यि र यस्ता बिषयहरुमा ध्यान केन्द्रीत गरेर समाजको मुहार फेर्न सकिने छ । युवा बर्गहरु अव एक भएर समाजमा समाज प्रहरीको रुपमा स्थापित भइ काम गर्न र गराउन तिर लाग्नु पर्ने अवस्था आएको छ । आउनुहोस् हिसां, लुटपाट, चोरी डकैती जस्ता अपराधिक क्रियाकलापहरु मुक्त समाज निर्माणमा सहभागी बनौ र आजकै मिति बाट म हिसां र लुटपाट गर्दिन र गराउदिन भनेर संकल्प गरौ ।

( लेखक नेपाल पत्रकार महासघं चितवनका सदस्य तथा नेपाल प्रेस युनियन चितवनका जिल्ला कार्यसमिति सदस्य हुन ।)